Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

Το Παζάρι των Κακών Ονείρων, του Στίβεν Κινγκ

Εικόνα
Αυτό το καλοκαίρι ξαναδιάβασα Κινγκ. Είχα να τον πιάσω στα χέρια μου απ' τα 20 χρόνια μου -αν εξαιρέσω την ανάγνωστη του επτάτομου Μαύρου Πύργου πριν από καμιά δεκαετία.  Εδώ πρόκειται για μια πολυσέλιδη συλλογή διηγημάτων (κάποια ίσως λόγω όγκου και μόνο θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν νουβέλες) για την οποία ο συγγραφέας σημειώνει πως: «Κάποιες απ' αυτές τις ιστορίες έχουν προδημοσιευτεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ολοκληρώθηκαν τότε ή ολοκληρώνονται τώρα. Ώσπου να αποσυρθεί ένας συγγραφέας ή να πεθάνει το έργο του δεν είναι ολοκληρωμένο. Μπορεί να πάντα να βελτιωθεί και να αναθεωρηθεί». Θα ξεκινήσω λίγο ανάποδα την παρουσίαση αφού ευχηθώ χρόνια πολλά στον Στίβεν Έντουιν Κινγκ που χθες έκλεισε τα 70 του χρόνια. Αν θυμάμαι καλά το πρώτο βιβλίο του που έπεσε στα χέρια μου ήταν το «Κριστίν» -ένα ταλαιπωρημένο αντίτυπο των εκδόσεων Bell με πολύ ψιλά γράμματα- το οποίο και διάβασα εκεί στην ηλικία των 11,12 ετών, στα μέσα της δεκαετίας του 80. Η σχέση μου λοιπόν με τον Κινγκ κρ...

Στόμαστομαστό, της Ροζίτας Σπινάσα

Εικόνα
Με μια συλλογή διηγημάτων κλείνει το μικρό αφιέρωμα στους Έλληνες συγγραφείς, εκεί γύρω στα σαράντα. Το διήγημα, το αγαπημένο και δύσκολο συνάμα, η τέχνη του να μπορείς να συμπυκνώνεις σε λίγες λέξεις ένα ολόκληρο σύμπαν, μια τέχνη στην οποία η ελληνική λογοτεχνία έχει παράδοση, μεγαλύτερη απ' το μυθιστόρημα.  Δέκα διηγήματα περιλαμβάνει αυτή εδώ η συλλογή, μεσαίου κατά κύριο λόγο μεγέθους, με την έμπνευση να αντλείται απ' την καθημερινότητα της πόλης κυρίως, και λιγότερο από εκείνη της επαρχίας. Άμεση και καθημερινή η γραφή της Σπινάσα, δίχως πολλά λογοτεχνικά-καλολογικά στοιχεία αλλά με μια εξαιρετική ευθύτητα που πηγάζει απ' τον πυρήνα των θεμάτων που διαπραγματεύεται.  Διαβάζοντας τα διηγήματα της Σπινάσα δεν προλαβαίνεις να σκεφτείς πολλά πράγματα. Η εξέλιξη των ιστοριών είναι τόσο άμεση, οι ανατροπές μένουν -και σωστά- για το τέλος και κάθε τέλος σε βρίσκει με την εντύπωση πως μόλις ήπιες ένα πολύ δυνατό σφηνάκι.  Απ' το πρώτο διήγημα της συλλογής, «Κρύοι...

Ανατολικά της Δύσης, του Μίροσλαβ Πένκοφ

Εικόνα
Αυτή η συλλογή διηγημάτων είναι γραμμένη «κινηματογραφικά». Έχει την τρέλα του Κουστουρίτσα και τον λυρισμό του Αγγελόπουλου. Έχει αναγνωρίσιμους χαρακτήρες, μια νοσταλγία που τσακίζει κόκαλα, έχει έναν καημό, έναν πολύπαθο και διαχρονικό καημό για τα Βαλκάνια.  Ο Πένκοφ, Βούλγαρος στην καταγωγή, νέος, που ζει πλέον στις ΗΠΑ παραδίδει μαθήματα ανεπιτήδευτης γραφής απ' το πρώτο του κιόλας πόνημα. Παραδίδει μαθήματα ιστορίας και ανθρωπιάς, ισορροπώντας εξαιρετικά πάνω στο ευαίσθητο σκοινί των ιδεολογιών, της κουλτούρας και των διαφορετικών κόσμων στους οποίους έχει ζήσει έως τώρα. Αυτόν της πρώην κομμουνιστικής και νυν «ευρωπαϊκής» Βουλγαρίας κι εκείνον του πάλαι πότε αμερικάνικου ονείρου. Κι ενώ πιθανότατα κάποιος άλλος στη θέση του, εντελώς ξιπασμένος, θα χρησιμοποιούσε το όποιο ταλέντο του για να καταγγείλει την οπισθοδρομική Βουλγαρία και να εξάρει τη θαυμαστή Αμερική, ο Πένκοφ αιφνιδιάζει τον αναγνώστη και με το δικό του τρόπο λέει «τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη».  ...

Ο Μουγκός Ουζμπέκος κι άλλες ιστορίες παρανομίας, του Λουίς Σεπούλβεδα

Εικόνα
Μέρα που' ναι σήμερα και με τις φωνές των εργατών να φτάνουν έως εδώ απ' το κέντρο, εκεί που γίνεται η καθιερωμένη απεργιακή πορεία των εργατών, δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη επιλογή παρουσίασης απ' αυτό το μικρό πλην πλούσιο βιβλίο του Λουίς Σεπούλβεδα. Πλούσιο από ιστορία, από κινηματικές δράσεις, από αγώνες, αλλά και από φυλακίσεις, βασανιστήρια, εκτελέσεις και όλα αυτά τα καλούδια που είχαν μπόλικα στην φαρέτρα τους φασιστικά-νεοφιλελεύθερα καθεστώτα της Λατινικής Αμερικής με την αμέρικτη υποστήριξη των ΗΠΑ και που φαίνεται πως μάλλον τα ξεχνάμε σήμερα, ειδικά όταν πέφτουμε πάνω σε διλήμματα τύπου «το λιγότερο κακό». Σε κάθε περίπτωση, ο Σεπούλβεδα με την δράση που είχε στα νιάτα του μπορεί να γράψει άλλα τόσα βιβλία απ' όσα έχει ήδη γράψει απ' τις εμπειρίες του στο πλευρό του Αγιέντε, την εξορία, τον Πινοσέτ αλλά και τη γενικότερη δράση των κινημάτων της ηπείρου του.  Στις 9 αυτές ιστορίες της συλλογής το χιούμορ δεν λείπει. Ήταν ουκ ολίγες οι φορ...

Επίσκεψη σε μια έκθεση, του Φοίβου Πιομπίνου

Εικόνα
Για το διήγημα έχουν ειπωθεί και γραφτεί χιλιάδες πράγματα. Δεν το αγαπούν όλοι, δεν το διαβάζουν όλοι και υπάρχει μια μάλλον άνιση μεταχείρισή του στην Ελλάδα σε σχέση με το μυθιστόρημα. Το διήγημα όμως είναι ένας ιδιαίτερα δύσκολος τρόπος έκφρασης, καθώς πρέπει να συμπυκνώσει σε λίγες σελίδες μια ιστορία και να την παρουσιάσει όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη στον αναγνώστη.  Παρ' όλα αυτά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια επιστροφή των συγγραφέων -και των εκδοτών- προς το διήγημα, ίσως επειδή ένα είδος στο οποίο μπορούμε να λέμε ότι έχουμε μια κάποια «παράδοση».  Η συλλογή διηγημάτων του Φοίβου Πιομπίνου με κέρδισε για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι η χρήση του λόγου. Ο δεύτερος είναι ότι πρόκειται για μια συλλογή που δεν υποδύεται κάτι διαφορετικό απ' αυτό που είναι, στέκεται τίμια απέναντι στον αναγνώστη, χωρίς τεχνητές εξάρσεις, χωρίς τη λογική της δημιουργικής γραφής να «φωνάζει» την ύπαρξή της, χωρίς κραυγαλέες ανατροπές προς χάριν εντυπωσιασμού.  Απ' το πρώτο ...

Γκιακ, του Δημοσθένη Παπαμάρκου

Εικόνα
Και όμως, υπήρξε βιβλίο της ελληνικής λογοτεχνίας που ξεπέρασε σε πωλήσεις τα 10.000 αντίτυπα εν μέσω οικονομικής κρίσης.  Η συλλογή διηγημάτων Γκιακ του 33χρονου Δημοσθένη Παπαμάρκου, υποψήφιου διδάκτορα Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, πέρυσι βραβεύτηκε με το κρατικό βραβείο διηγήματος της Ακαδημίας Αθηνών, αλλά και με το βραβείο διηγήματος του «Αναγνώστη».  Οι αναγνώστες το ανέδειξαν, στόμα με στόμα, «η καλύτερη διαφήμιση είναι ο ικανοποιημένος αναγνώστης», όπως μου είπε ο ίδιος σε μια συνομιλία που είχαμε λίγους μήνες πριν στο πλαίσιο ενός αφιερώματος στην Εφημερίδα των Συντακτών. Άφησα επίτηδες να περάσει ένα διάστημα να το πιάσω στα χέρια μου, να το διαβάσω και εν τέλει να εντυπωσιαστώ. Οι αναγνώστες όντως μπορούν ν' αναδείξουν έναν συγγραφέα, όπως έγινε άλλωστε και με την περίπτωση του Ισίδωρου Ζουργού, τον οποίο το σύστημα που ανεβάζει λογοτεχνικές φίρμες στην Ελλάδα, είχε αφήσει στην άκρη. Θα έλεγε κάποιος ότι εν μέρει αυτή η ανάδειξη...

Η Δρακοντιά, του Στάθη Κοψαχείλη

Εικόνα
Δώδεκα διηγήματα απ' την ελληνική ύπαιθρο απαρτίζουν τη συλλογή του Στάθη Κοψαχείλη. Γραφή βιωματική που μπλέκεται με την Ιστορία , δοσμένη απλά στον αναγνώστη, χωρίς ιδιαίτερες λογοτεχνικές χάρες, υπηρετώντας μόνο την αλήθεια του αυθεντικού που περιγράφει.  Ο συγγραφέας, γεννημένος και μεγαλωμένος στη σκιά του Ολύμπου, στο Λιτόχωρο, γράφει ιστορίες απ' την πατρίδα του, ιστορίες που θα μπορούσε κάποιος ν' ακούσει από μεγαλύτερους, μεταδίδοντας την εμπειρία και την όποια σοφία χρόνων για ζητήματα ύπαρξης, αλλά και για πράγματα καθημερινά, που οι άνθρωποι της πόλης έχουν ξεχάσει.  Στα διηγήματα είναι σαφές το δέσιμο των προσώπων με την φύση. Οι ήρωες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της, αλληλεπιδρούν με αυτήν -με τρόπο ίσως πρωτόγονο για τους αναγνώστες του άστεως- αλλά ουσιαστικό για την επιβίωσή τους.  Έχοντας μεγαλώσει στην επαρχία, μπορώ να πω ότι ήταν αρκετές φορές που αισθάνθηκα μιαν ιδιαίτερη οικειότητα με την γραφή του Κοψαχείλη, καθώς κάποια πράγματα μένουν α...