Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα ΙΣΠΑΝΙΑ

Τα Χαρούμενα Αγόρια της Ατζαβάρα, του Μανουέλ Βάσκεθ Μονταλμπάν

Εικόνα
Ατζαβάρα, ένα μικρό ορεινό χωριουδάκι κοντά στην Ταραγόνα της Καταλωνίας. Βρισκόμαστε στο καλοκαίρι του 1974, ενάμισι χρόνο πριν ο δικτάτορας Φράνκο αφήσει την τελευταία του πνοή.  Το χωριουδάκι που το έχουν εγκαταλείψει οι χωρικοί του -συνήθης τακτική για πολλά ορεινά χωριά της Ισπανίας και δη της Καταλωνίας όπου ο Εμφύλιος άφησε έντονα τα σημάδια του- γίνεται πεδίο συνάντησης και... πειρασμών μιας ετερόκλητης παρέας αστών. Αρχιτέκτονες, συγγραφείς, οικονομικοί παράγοντες, κόρες πλούσιων οικογενειών, καλλιτεχνικές περσόνες, που τα προηγούμενα χρόνια είχαν αγοράσει τα σπίτια των χωρικών, τα έχουν αναμορφώσει και έχουν δημιουργήσει εκεί το δικό τους καταφύγιο απ΄ την καθημερινότητα και κυρίως, από τα αδιάκριτα βλέμματα.  Η αφήγηση γίνεται από 4 πρόσωπα, που το καλοκαίρι εκείνο έγιναν μάρτυρες των όσων συνέβησαν ανάμεσα στα μέλη της παρέας, γεγονότα που οδήγησαν και στη σταδιακή διάλυσή της.  Ο πρώτος αφηγητής είναι ένας έφηβος όπου στην Ατζαβάρα πηγαίνει ως προσκεκ...

Πείτε μου Πως Είν' το Δέντρο, του Μάρκος Άνα (Φερνάντο Μακάρο Καστίγιο)

Εικόνα
Η είδηση στην Ελλάδα πέρασε στα «ψιλά». Λογικό, εν μέρει, μιας και εκείνες τις μέρες ο διάλογος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και ο Τύπος είχαν εξαντληθεί στο θέμα του θανάτου του Φιντέλ Κάστρο.  Μόλις μια μέρα πριν τον θάνατο του ηγέτη της Κούβας, άφηνε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο «Γκρεγκόριο Μαρανιόν» της Μαδρίτης, σε ηλικία 96 ετών, ο ποιητής Μάρκος Άνα, ο μακροβιότερος πολιτικός κρατούμενος στην Ιστορία της Ισπανίας, επί της δικτατορίας του Φρανθίσκο Φράνκο.  Αγωνιστής του Ισπανικού Εμφυλίου, αμούστακο παιδαρέλι ακόμα, συνελήφθη για πρώτη φορά στο λιμάνι του Αλικάντε, μαζί με τους υπόλοιπους ηττημένους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού που περίμεναν μάταια τα πλοία τα οποία θα τους μετέφεραν εκτός Ισπανίας. Κατάφερε να ξεφύγει, για να συλληφθεί ξανά αργότερα από άνδρες της αστυνομίας του Φράνκο στη Μαδρίτη. Καταδικάστηκε δύο φορές σε θάνατο -μια είδηση που οδήγησε τη μητέρα του στον τάφο- αλλά στη συνέχεια η ποινή του μετατράπηκε σε κάθειρξη...

Οι Φωνές του Ποταμού Παμάνο, του Ζάουμε Καμπρέ

Εικόνα
Τότε: Η Ισπανία λίγο μετά τον Εμφύλιο. «Ζήτω ο Φράνκο, ζήτω η Ισπανία» και ξερό ψωμί. Στην Καταλωνία, κοντά στα σύνορα με τη Γαλλία, σ΄ένα ορεινό χωριό φτάνει ο δάσκαλος Ουριόλ Φουντέλιας με τη γυναίκα του, προκειμένου ν' αναλάβει την κενή θέση στο σχολείο.  Δήμαρχος της περιοχής είναι ο Βαλεντίν Τάργα, ο επονομαζόμενος «δήμιος της Τουρένα», ο οποίος φρόντισε να στείλει στο θάνατο πολλούς απ' τους ηττημένους δημοκρατικούς. Ανάμεσα στα χωριατόσπιτα, δεσπόζει η οικία Γκραβάτ, όπου μένει η Ελιζέντα Βιλαμπρού, η αρχόντισσα της περιοχής, πλούσια και αδίστακτη ως εκεί που δεν παίρνει.  Την ώρα που ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος έχει αιματοκυλήσει την Ευρώπη, το χωριό είναι το πέρασμα τόσο για τους Εβραίους που αναζητούν διέξοδο απ' τη ναζιστική θηριωδία όσο και για τους αντάρτες που μετά την ήττα τους έχουν διαφύγει στη Γαλλία.  Σήμερα (60 χρόνια μετά, αρχές του 2000) : Μια δασκάλα φτάνει στο χωριό. Συγκεντρώνει στοιχεία για τα σχολεία της περιοχής στα χρόνια του Εμφυλίου, ...

Το Μάταιο Χθες, του Ισαάκ Ρόσα

Εικόνα
Στο πλαίσιο ενός αφιερώματος για τον Ισπανικό Εμφύλιο που ετοιμάζω στην εφημερίδα, χάθηκα για τα καλά το τελευταίο διάστημα σε εκατοντάδες σελίδες βιβλίων που αντλούν την έμπνευσή τους από αυτό το θέμα.  Συγκλονιστικές μαρτυρίες, αφηγήσεις, γεγονότα, πασπαλισμένα όλα με τη λογοτεχνική ικανότητα του εκάστοτε δημιουργού, ήρωες και αντιήρωες, περιγραφές που δένουν το στομάχι σου κόμπο, ωστόσο, από ένα σημείο και μετά οι ιστορίες επαναλαμβάνονται με μικρές ή λιγότερο μικρές διαφορές.  Ένας Εμφύλιος ήταν.  «Διαβάζοντας κάποιους συγγραφείς, ακούγοντας κάποιους πολιτικούς και βλέποντας κάποιες ταινίες, σχηματίζουμε την εντύπωση ότι η πάλη ενάντια στον φρανκισμό ήταν σχεδόν ένα παιχνίδι», γράφουν οι N. Sartorius και J. Alfaya στην εισαγωγή του βιβλίου του Ρόσα.  Το Μάταιο Χθες που διαφέρει απ' όλα τα παραπάνω, διαπνέεται απ' την πρώτη έως την τελευταία σελίδα του από έναν πικρό σαρκασμό. Είναι το βιβλίο που γράφει για το Μετά, αλλά για να γράψεις για το Μετά, πρέπε...

Τα Τυφλά Ηλιοτρόπια, του Αλμπέρτο Μέντεθ

Εικόνα
Τέσσερις ιστορίες απ' τον Ισπανικό Εμφύλιο που συγκλονίζουν τον αναγνώστη με την αυθεντικότητά τους και το δυνατό, συμπυκνωμένο γράψιμο του Μέντεθ, ενός ανθρώπου που δεν εξέδωσε τίποτε άλλο στη ζωή του παρά μόνο αυτές.  Οι λέξεις του Μέντεθ αφηγούνται 4 ήττες, μία για κάθε χρονιά, απ' το 1939 έως το 1942. Ο Εμφύλιος έχει τελειώσει και η Ισπανία ζει μέσα στη φρίκη του φασιστικού καθεστώτος.  Στην πρώτη ιστορία-ήττα παρακολουθούμε την πορεία ενός λοχαγού του Φρανκικού στρατού, ο οποίος πήγε στον πόλεμο για να «προστατέψει όσα ήταν δικά του» . Καλλιεργημένος, γόνος εύπορης οικογένειας θα αναλάβει πόστο στον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων και δεν θα βρεθεί ποτέ στην πρώτη γραμμή, δεν θα πυροβολήσει, δεν θα τραυματιστεί, απλώς και μόνο θα επιλέξει να παραδοθεί στους δημοκρατικούς, ελάχιστες ώρες πριν η Μαδρίτη πέσει στα χέρια του Φράνκο.  Αυτή και μόνο η τεράστια αντίθεση (ποιός παραδίδεται όταν η πλευρά στην οποία ανήκει κερδίζει τον πόλεμο;) γίνεται ο σπόρος για να ανθίσε...

Στρατιώτες της Σαλαμίνας, του Χαβιέρ Θέρκας

Εικόνα
Φέτος είναι η επέτειος των 80 χρόνων απ' την έναρξη του Ισπανικού Εμφυλίου. Σ' ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, πρόκειται για την σύρραξη που προηγήθηκε του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μεταξύ των φασιστών-ναζιστών και των κομμουνιστών-φιλελεύθερων-αναρχικών-σοσιαλιστών, μια σύρραξη που έκλεισε τον κύκλο της με τον Ελληνικό Εμφύλιο που ολοκληρώθηκε το 1949.  Το βιβλίο του Θέρκας που έχει πολυδιαφημιστεί, μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο, μου άφησε αμφιλεγόμενα συναισθήματα. Ο συγγραφέας παραδέχεται ότι δεν πρόκειται για μυθιστόρημα, αλλά για ένα ιστορικό αφήγημα. Ως αναγνώστης μπερδεύτηκα λίγο, βαρέθηκα σε κάποια σημεία, ειδικά στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, ωστόσο με αποζημίωσε -εν μέρει- το τέλος του.  Κατ' εμέ το βιβλίο του Θέρκας δεν επικεντρώνεται τόσο στον Εμφύλιο που τσάκισε τη χώρα του, όσο στη σύγκριση ήρωα-αντιήρωα που επιχειρεί να παρουσιάσει στα δύο από τα τρία μέρη του βιβλίου.  Απ' τη μια, στο μεγαλύτερο μέρος, ξεθάβει την ιστορία του Ραφαέλ Σάντσεθ Μ...